Nierkanker

Nierkanker is kanker van de nier. In 1 van de nieren zit een kwaadaardige tumor. Als de nierkanker groeit, kan er schade ontstaan aan de nieren. Na verloop van de tijd kan de kanker buiten de nier groeien. Zo kan ook schade ontstaan aan ander weefsel of organen die in de buurt van de nier liggen.

Nierkanker kan uitzaaien. De kankercellen raken dan los van de tumor en groeien verder in een ander deel van het lichaam. Als nierkanker uitzaait is dat meestal naar de longen of de botten.

De meeste mensen hebben 2 nieren. Als je kanker hebt in 1 nier, kan de nierfunctie toch goed blijven. De tweede nier is eigenlijk ‘reserve’. Met 1 goed werkende nier kun je goed leven.

Nierkanker als je maar 1 nier hebt

Sommige mensen hebben maar 1 nier. Als in deze nier kanker ontstaat, is er geen andere nier om het werk over te nemen. Dan wordt je nierfunctie slechter. Dat gebeurt ook als er in beide nieren tegelijk kanker ontstaat. Dit komt bijna nooit voor.

De meeste mensen met nierkanker hebben geen klachten. Bij een heel grote niertumor kun je last krijgen van:

• bloed in de urine
• pijn in de zij
• een voelbare zwelling in de buik

Vaak ontdekt de arts nierkanker toevallig, als er nog geen klachten zijn. Bijvoorbeeld als je om een andere reden een echo of scan krijgt van je buik.

Er bestaan verschillende soorten niercelkanker. De meest voorkomende soort is heldercellig niercelkanker. Heldercellig betekent dat de cellen er onder de microscoop helder of bleek uitzien.

Er zijn nog verschillende andere vormen. Bijvoorbeeld: papillair carcinoom en chromofoob carcinoom.

Niercelkanker ontstaat in de nierbuisjes, een onderdeel van de nierfilters.

Afhankelijk van het formaat van de kanker zijn er verschillende mogelijkheden. Als er een kleine afwijking is, kan een niersparende behandeling worden gedaan. Hierbij wordt een gedeelte van de nier verwijderd, of er kan een ablatie worden  gedaan. Ablatie is het wegbranden of bevriezen van de tumor. 

In sommige gevallen kan zelfs actief afgewacht worden. Je krijgt dan regelmatige controles, maar de niertumor wordt niet direct behandeld. Bij grotere tumoren is het soms nodig de hele nier te verwijderen. Als alternatief kan de niertumor soms ook bestraald worden.

 Het ligt aan jouw situatie welke behandeling voor jou het meest geschikt is.

Meestal is het niet duidelijk waarom iemand nierkanker krijgt. De precieze oorzaak van nierkanker is onbekend. Wel zijn er risicofactoren die de kans groter maken dat je nierkanker krijgt:

• roken
• leefstijl
• overgewicht
• hoge bloeddruk

Nierkanker kan soms ook een erfelijke oorzaak hebben. Ongeveer 2 tot 8 van de 100 mensen met nierkanker hebben een erfelijke aanleg. Dan is de kans groter dat je nierkanker krijgt.

Denkt je arts dat erfelijkheid een rol speelt? Dan kan de arts jou voor een erfelijkheidsonderzoek doorsturen naar een klinisch geneticus. Dat is een arts die gespecialiseerd is in erfelijke ziektes.

Een erfelijke vorm van nierkanker komt meestal door een andere erfelijke ziekte, zoals de ziekte van Von Hippel-Lindau (VHL).

Een andere nierziekte of chronische nierschade zijn geen risicofactoren voor nierkanker. Als je een nierziekte hebt, is de kans dat je nierkanker krijgt dus niet groter dan bij mensen die geen nierziekte hebben. Wel kun je chronische nierschade én nierkanker hebben. Dat komt omdat de kans op beide ziektes groter is als je ouder wordt.