Selecteer de tekst die je wilt vertalen en kies 'Vertalen'. Kies vervolgens de gewenste taal. Je kunt de vertaalde tekst beluisteren of lezen.
Peritoneale dialyse (ook wel buikspoeling) kan verschillende klachten geven. Een daarvan is buikvliesontsteking.
Krijg je klachten en last van bijwerkingen door peritoneale dialyse? Bespreek deze én andere gevolgen van dialyse met je nefroloog. Zeker als je nieuwe klachten krijgt, of als bestaande klachten verergeren.
Mensen die peritoneale dialyse doen hebben meer kans op een buikvliesontsteking. Buikvliesontsteking is een infectie van het buikvlies. Gemiddeld krijgt een PD-patiënt 1 keer buikvliesontsteking per 12 tot 18 maanden van dialyse. Je merkt buikvliesontsteking aan deze klachten:
Buikvliesontsteking is meestal goed te voorkomen en te behandelen. Maar het kan zeer ernstig zijn. Zorgvuldige hygiëne helpt om buikvliesontsteking te voorkomen. Toch kan ook dan een infectie ontstaan. Let dan goed op. Kom zo nodig in actie:
Meestal is een bacterie de oorzaak van een buikvliesontsteking bij peritoneale dialyse.
Meestal is het een bacterie die op de huid leeft. De bacterie belandt in de buikholte tijdens de wisseling van spoelvloeistoffen. Het risico op zo'n ontsteking is kleiner als je de afspraken voor hygiëne goed volgt. Ook andere bacteriën kunnen buikvliesontsteking veroorzaken. De bacteriën uit een ontstoken katheterpoort bijvoorbeeld, of bacteriën uit de darmen.
Heel zelden is de oorzaak van een buikvliesontsteking een schimmel.
Is een bacterie de oorzaak? Dan krijg je antibiotica. Meestal moet je het antibioticum dan toevoegen aan de spoelvloeistof. Zo komt het middel rechtstreeks in de buikholte. Soms schrijft de arts pillen voor. Antibiotica werken bijna altijd. Je hoeft dan niet in het ziekenhuis te blijven (of alleen heel kort).
Heel af en toe werken antibiotica niet goed bij een buikvliesontsteking. Je wordt dan opgenomen in het ziekenhuis. Het kan zelfs gebeuren dat de katheter eruit moet. Mogelijk krijg je later een nieuwe katheter, maar tot die tijd stap je tijdelijk over op hemodialyse.
Tijdens een buikvliesontsteking is de filterwerking van het buikvlies minder goed. Meestal is dit tijdelijk. Bij ernstige buikvliesontsteking kan het buikvlies beschadigd raken. Dan is peritoneale dialyse soms niet meer mogelijk.
Soms komt het voor dat de buikvliesontsteking na behandeling met antibiotica niet weg is. Of dat niet alleen je buikvlies , maar ook de huidpoort of tunnel ontstoken zijn. Je arts kan dan besluiten de katheter weg te halen.
Bij peritoneale dialyse kan ook een ontsteking ontstaan van de huid rond de katheterpoort, een huidpoortinfectie. Of rondom het stuk van de PD-katheter dat onder de huid ligt. Dat heet een tunnelinfectie.
Je merkt een huidpoortinfectie of tunnelinfectie aan deze klachten:
Het risico op een ontsteking is kleiner als je de huidpoort goed verzorgt. Ontsteking van de huid of de katheter is meestal goed te behandelen met antibiotica.
Om een huidpoortinfectie vast te stellen neemt de arts of verpleegkundige een kweek af van de huidpoort.
Bij een tunnelinfectie kun je een echo van de tunnel krijgen.
Een ontsteking van de huidpoort of de katheter is meestal goed te behandelen met antibiotica.
Heel soms komt het voor dat de ontsteking na behandeling met antibiotica niet weg is. Dan kan je arts besluiten de PD-katheter (tijdelijk) weg te halen.
Huidpoortverzorging
Een goede verzorging van de huidpoort is belangrijk om infecties te voorkomen. Dat betekent dat je de huidpoort schoonmaakt, er antibioticazalf op smeert en een schone pleister op plakt. In de PD-training leer je hoe dat moet.
De huidpoortverzorging moet dagelijks gebeuren, liefst na het douchen. Ook na sporten of als de huidpoort nat is geworden, bijvoorbeeld door zwemmen, moet je de huidpoort verzorgen.
Ook als je PD-katheter tijdelijk is verwijderd moet je de poort verzorgen. Dit kan dan 2 keer per week.
Het is belangrijk om de voorschriften voor de huidpoortverzorging goed te blijven volgen. Na verloop van tijd ga je de PD waarschijnlijk steeds sneller doen en is de kans groter dat je wat minder nauwkeurig wordt.
Antibiotica
Huisdieren
Huisdieren kunnen bacteriën overbrengen die een infectie kunnen veroorzaken. Daarom mag je huisdier niet in de ruimte komen waar je PD doet, waar de APD-machine staat en waar de PD-materialen worden opgeslagen.
Ook moet je je handen wassen elke keer als je je huisdier hebt geaaid of aangeraakt. Je hoort hier meer over in de PD-training.
Kalium
Een tekort aan kalium kan een buikvliesontsteking veroorzaken. Daarom krijg je bij een laag kalium-niveau vaak een kaliumrijk dieet. Als dat niet helpt, kan je arts je een kaliumsupplement voorschrijven.
In de Richtlijn PD gerelateerde infecties staat beschreven hoe je een infectie kunt voorkomen. En welke behandeling je krijgt als je een ontsteking aan je buikvlies, huid of katheter hebt. Dit zijn behandelingen in de meeste gevallen goed werken. Als het beter is voor de patiënt, kan een arts beslissen van de richtlijn af te wijken.
De buik is bij peritoneale dialyse steeds gevuld met 1 tot 2 liter vloeistof. Dat kan een vol gevoel opleveren, en de eetlust verminderen.
De spoelvloeistof in de buikholte maakt de buik wat dikker. De omtrek van de buik wordt een paar centimeter groter. Mogelijk moet je wennen aan de dikkere buik. Je kleding blijft waarschijnlijk passen. Je hebt namelijk pas een grotere maat nodig als je 5 kilo aankomt.
De spoelvloeistof verhoogt de druk in de buik. Daardoor kan een breuk ontstaan. Bijvoorbeeld een navelbreuk of een liesbreuk. Bij een breuk ontstaat er een uitstulping of een zwelling.
In de PD-vloeistof zit meestal glucose (suiker). Deze stof verwijdert het te veel aan vocht uit het lichaam. Grote hoeveelheden glucose kunnen bijwerkingen geven:
Na de start van dialyse gaan de nieren verder achteruit. Ze maken dan steeds minder urine aan. Bij peritoneale dialyse gaat dit langzamer dan bij hemodialyse. Soms maken de nieren helemaal geen urine meer. Je plast dan (bijna) niet meer.
Als je (bijna) niet meer plast, kan vochtophoping (oedeem) ontstaan. Het zout en vocht dat je binnenkrijgt, blijft dan in het lichaam. Dit geeft zwellingen rond de ogen, dikke voeten en enkels. Vochtophoping zorgt ook voor hoge bloeddruk. En voor kortademigheid als vocht ophoopt in de longen. Vochtophoping is verder belastend voor het hart.
Om vochtophoping te voorkomen, krijg je bij peritoneale dialyse een zoutarm dieet. Sommige mensen die buikspoeling doen, krijgen ook een vochtbeperking.
Als je dialyseert, moet je letten op zout, eiwit, fosfaat, kalium en vocht. Lees meer over dieet en vochtbeperking bij dialyse.
De dialysebehandeling (PD en hemodialyse) haalt niet alleen afvalstoffen, maar ook bouwstenen voor eiwitten (aminozuren) uit het bloed. Ook verlies je vitamines tijdens de dialyse. Dat kan leiden tot klachten, zoals minder lichamelijke conditie en minder weerstand.
Om vochtophoping en eiwittekort te voorkomen heb je na de start van de dialysebehandeling andere voeding nodig dan daarvoor. Minder zout, meer eiwit en aanvulling van je vitaminen.
Vermoeidheid komt veel voor bij mensen met nierfalen. Dat kan meerdere oorzaken hebben. De arts zal nagaan of de vermoeidheid te verhelpen is. Zo nodig krijg je hulp om beter om te gaan met vermoeidheid.
Vaak stoppen mensen die dialyseren met sport en andere vormen van beweging, omdat ze zich moe voelen. Maar blijven bewegen is erg belangrijk. Een goede conditie helpt om de zware behandeling vol te houden, om te ontspannen en emotioneel fit te blijven.
Lees waarom nierschade zorgt voor ernstige vermoeidheid.
Veel mensen met ernstige nierproblemen hebben al last van jeuk. Bij periotoneale dialyse kan de jeuk erger worden. Krabben helpt niet. Vaak maakt krabben de jeuk zelfs erger. Door het krabben komen stoffen vrij die jeuk opwekken.
Je arts zal nagaan wat mogelijk de oorzaak is van de jeuk. Soms is er iets aan te doen. Maar meestal is jeuk niet (goed) te behandelen. Dan is het zaak om er goed mee om te leren gaan.
Lees meer over jeuk bij chronische nierschade.
Zenuwen kunnen beschadigd raken door ophoping van afvalstoffen. Dat gebeurt vooral in de uiteinden van de zenuwen, zoals in de handen en voeten. Dit heet zenuwpijn of neuropathie. Als het op meerdere plekken in het lichaam gebeurt, heet het polyneuropathie. Je kunt klachten krijgen als een doof gevoel, prikkelingen, een veranderd gevoel en pijn.
Zenuwpijn is moeilijk te behandelen. Behandelingen werken bij sommige mensen wel, maar bij anderen niet. Een belangrijk onderdeel van de behandeling van zenuwpijn is het leren omgaan met de klachten. De nefroloog kan je zo nodig verder verwijzen.
Door ophoping van afvalstoffen kunnen zenuwen beschadigd raken.
