Selecteer de tekst die je wilt vertalen en kies 'Vertalen'. Kies vervolgens de gewenste taal. Je kunt de vertaalde tekst beluisteren of lezen.
Kom je in aanmerking voor een niertransplantatie? Dan is nierdonatie van zowel een levende donor als van een overleden donor mogelijk. Op deze pagina vertellen we meer over de wachtlijst en het ontvangen van een nier van een overleden donor.
Kom je in aanmerking voor niertransplantatie, maar heb je geen levende donor? Dan kun je misschien een nier krijgen van een overleden donor (postmortale niertransplantatie).
Voor je op de wachtlijst voor een donornier komt, krijg je verschillende onderzoeken. Jouw nefroloog onderzoekt of je een transplantatie kunt krijgen. Het onderzoek is ook nodig om te bepalen welke donornieren geschikt zijn voor jou.
Blijkt uit het onderzoek dat je in aanmerking komt voor transplantatie? Dan ben je 'transplantabel'. Je komt dan op de actieve wachtlijst. De wachttijd verschilt per persoon en kan lang zijn. Gemiddeld gaat het om 2,6 jaar. De wachttijd begint te lopen als je gaat dialyseren. Je wordt opgeroepen als je aan de beurt bent en er een donornier beschikbaar is die bij jou past.
Bij het toewijzen van een nier speelt de wachttijd een belangrijke rol. Hoe langer je op de wachtlijst staat, hoe meer kans je hebt op toewijzing van een nier. De wachttijd wordt berekend vanaf de dag dat je start met dialyse. Ook als je op die dag nog niet op de actieve wachtlijst staat. Bijvoorbeeld omdat het vooronderzoek nog niet is afgerond. Of omdat je een infectie hebt die eerst behandeld moet worden. De wachttijd wordt berekend vanaf de eerste dialysedag.
Sta je op de actieve wachtlijst, dan is het belangrijk dat je altijd bereikbaar bent. Jouw nefroloog belt jou zodra er een nier beschikbaar is die mogelijk bij jou past. Je moet dan meestal direct naar het ziekenhuis komen. Zorg dus dat je je jouw mobiele telefoon bij je hebt zodat het ziekenhuis je altijd kan bereiken.
Jouw nefroloog controleert regelmatig of je nog transplantabel bent. Daarom herhaalt de nefroloog bepaalde onderzoeken. Jouw arts onderzoekt bijvoorbeeld iedere 3 maanden of je een infectie hebt.
Het is mogelijk dat je een tijdje niet transplantabel bent. Bijvoorbeeld omdat je een infectie hebt. Die moet dan eerst genezen. Of omdat je op vakantie gaat of een reis gaat maken. Jouw nefroloog haalt jou dan tijdelijk van de actieve wachtlijst af. Zodra je weer transplantabel bent, kom je weer op de actieve wachtlijst.
De wachttijd loopt intussen gewoon door. Je verliest dus geen wachttijd als je een tijdje niet op de actieve wachtlijst staat.
Je wordt gebeld als er een donornier beschikbaar is. Het is belangrijk dat je dan zo snel mogelijk naar het ziekenhuis komt. De nier kan maar korte tijd buiten het lichaam bewaard blijven: ongeveer 24 uur.
Je kunt met je nefroloog bespreken of je een aangeboden nier wel of niet wilt accepteren. Soms kun je hier even over nadenken. De bedenktijd is maximaal een uur. Als je weigert, wordt de nier aan een andere patiënt aangeboden. Jij blijft dan gewoon op de wachtlijst staan en houdt jouw punten. Je krijgt geen aantekening.
De toewijzing van donornieren gaat via Eurotransplant. Daarbij wordt onder andere gekeken naar hoe goed de nier bij jou past en hoe lang je al op de wachtlijst staat.
Eurotransplant gebruikt daarvoor een puntensysteem. Een computer rekent uit voor wie de donornier het meest geschikt is. De computer geeft punten aan de patiënten op de wachtlijst. Bij het toewijzen van de nier let Eurotransplant onder meer op:
Hoe langer je op de wachtlijst staat, hoe eerder je aan de beurt komt.
Het is belangrijk dat de bloedgroep en het weefsel goed bij elkaar passen. Anders is de kans op afstoting te groot.
Hoe dringend heb jij een nieuwe nier nodig? Bij sommige patiënten gaat het om een spoedsituatie. Bijvoorbeeld mensen die niet (meer) kunnen dialyseren. Die patiënten krijgen voorrang.
Kinderen en jongeren tot 16 jaar krijgen voorrang.
Een nier gaat snel achteruit als deze buiten het lichaam is. Daarom mag de reistijd niet te lang zijn. Als de donor in Nederland is overleden, gaat de nier meestal naar een Nederlander.
In het ziekenhuis krijg je verschillende onderzoeken. Soms kan de operatie niet doorgaan. Bijvoorbeeld als:
Het duurt vaak een paar uur voordat de uitslagen van de onderzoeken bekend zijn. Het wachten en de onzekerheid kan moeilijk zijn. Neem daarom iemand mee die dicht bij jou staat, zoals je partner, een familielid of een goede vriend.
Als de transplantatie niet door kan gaan, ga je weer naar huis. Je moet dan wachten op de volgende donornier. Een oproep voor een niertransplantatie geeft dus geen zekerheid dat de transplantatie ook echt doorgaat.
Hoe ouder de donor is, hoe korter de nier mee zal gaan. Dit komt doordat nieren langzaam achteruitgaan bij het ouder worden. Een wat oudere nier is dus minder geschikt voor een 30-jarige ontvanger. Maar diezelfde nier voldoet wel voor een 65-jarige ontvanger.
Om die reden heeft Eurotransplant een speciaal programma voor 65-plussers. Dit heet Eurotransplant Senior Programma. Via dit programma kunnen patiënten van 65 jaar en ouder een nier krijgen van een donor die 65 jaar of ouder is. Binnen dit programma is de wachttijd korter dan normaal: 2 tot 2,5. De precieze wachttijd verschilt per persoon.
Het kan even duren voordat een nier van een overleden donor gaat werken. De nier heeft soms tijd nodig om op gang te komen. Het kan daarom zijn dat je na de transplantatie eerst nog een tijdje moet dialyseren.
Gemiddeld gaat een nier van een overleden donor 10 jaar mee. Maar dit kan per persoon heel erg verschillen.
Heb je een nier gekregen van een overleden donor? Als je een orgaan ontvangt van een overleden donor, is het vaak mogelijk om de nabestaanden (anoniem) een brief of kaart te sturen. Het ontvangen van een kaart of brief kan vaak troost bieden aan de nabestaanden en helpen bij de verwerking van het verlies. Ook vinden veel ontvangers het waardevol om hun dank uit te kunnen spreken.
Lees het artikel hierover op de website van de Transplantatiestichting.
Wil je weten hoe het proces van de overleden donor verloopt? Of hoe je jezelf kan aanmelden als donor? Dat kan je lezen op deze pagina.
Kijk de korte video waarin Wim vertelt over het moment dat hij te horen kreeg dat er een nier voor hem beschikbaar was. Op Nierwijzer vind je nog veel meer video's over de ervaringen van nierpatiënten.
Wil je meer informatie over de wachtlijst? Of wil je weten hoeveel mensen de afgelopen jaren een nier van een overleden donor hebben ontvangen? Op de website van de Nederlandse Transplantatie Stichting lees je hier meer over.
Dit artikel is gemaakt met hulp van:
Gerben van den Bosch, medisch maatschappelijk werker
