Selecteer de tekst die je wilt vertalen en kies 'Vertalen'. Kies vervolgens de gewenste taal. Je kunt de vertaalde tekst beluisteren of lezen.

Een nier doneren aan iemand die je (nog) niet kent

Laatste update, 24 april 2026

Je kunt een nier doneren aan je partner, een goede vriend of familielid. Maar ook aan iemand die je (nog) niet kent. Bijvoorbeeld anoniem of via social media. Lees welke mogelijkheden er zijn en wat dit voor jou kan betekenen.

In het kort

  • Je kunt zelf kiezen aan wie je een nier afstaat
  • Het belangrijkste is dat je gezond genoeg bent om te doneren en dat je nier bij de ontvanger past
  • Als je een nier afstaat aan een onbekende, heet dit anonieme nierdonatie of ongerichte altruïstische nierdonatie
  • Je kunt ook een nier doneren aan iemand die je hebt gevonden via social media (gerichte altruïstische nierdonatie)

De meeste donoren geven hun nier aan iemand die zij al kennen. Bijvoorbeeld aan een familielid of partner, of een goede vriend of kennis. Zij hebben van dichtbij meegemaakt hoeveel ellende de nierziekte oplevert. Daardoor zijn ze extra gemotiveerd om de nierpatiënt te helpen. 

Maar je kunt ook een nier doneren aan iemand die je niet kent: anonieme nierdonatie. Je weet dan niet naar wie je nier toegaat. 

Wil je liever wel weten wie jouw nier krijgt? Dan kun je eens kijken op social media. Steeds vaker plaatsen nierpatiënten daar een oproep.

Anonieme nierdonatie

Je kunt een nier afstaan aan een onbekende. Dit heet anonieme (ongerichte) donatie, of ook wel altruïstische donatie of Samaritaanse donatie. Anonieme nierdonatie gaat als volgt:

aanmelding & voorbereiding

Je kunt je aanmelden bij 1 van de 7 transplantatiecentra in Nederland. Je kiest zelf waar je je aanmeldt. Je kunt een transplantatieziekenhuis bij jou in de buurt kiezen. Wel zitten er kleine verschillen tussen ziekenhuizen. Bijvoorbeeld in de voorbereiding, de operatie en de nazorg.

Je kunt informatie vinden op de websites van de verschillende transplantatiecentra. Of vraag ernaar in het eerste gesprek. Heb je van tevoren al vragen hierover? Dan kun je natuurlijk ook contact opnemen met het ziekenhuis. 

De verschillen kun je meenemen in je keuze voor een ziekenhuis. Uiteindelijk kies jij zelf een ziekenhuis als je anoniem (ongericht) een nier wilt doneren. 

Voorbereiding

Zorgverleners van het donatieteam doen de voorbereiding. In deze screening krijg je meerdere gesprekken en onderzoeken. Daarmee beoordelen zij of je geschikt bent om een nier te doneren. 

Je mag natuurlijk altijd terugkomen op je besluit om een nier te doneren.

wie krijgt mijn nier?

Meestal doet een anonieme donor mee in het landelijke programma voor cross-over transplantatie of ketentransplantatie (ook wel: dominotransplantatie). Met jouw nier help je dan meerdere patiënten. Het kan zijn dat je naar een ander transplantatiecentrum gaat dan waar je je hebt aangemeld en waar je de screening hebt gehad.

Meer lezen over cross-over nierdonatie >
Meer lezen over het cross-over+ programma >

Soms gaat je nier rechtstreeks naar een nierpatiënt op de wachtlijst die je niet kent. 

Je kunt niet zelf kiezen aan wie je je nier geeft. Als je dat wel wilt, kun je bijvoorbeeld via sociale media een ontvanger zoeken. Er zijn ook websites waar oproepjes staan van nierpatiënten. Je vindt meer informatie hierover verderop in dit artikel.

geen contact met de ontvanger

Als je anoniem een nier doneert, heb je geen contact met de ontvanger. Je weet dus niet wie jouw nier krijgt.

Sommige anonieme donoren vinden dat moeilijk. Misschien geldt dat ook voor jou. Je hebt jouw nier weggegeven en daarmee is het klaar. Mogelijk ervaar je een bepaalde leegte. Of wil je weten hoe het met de ontvanger gaat.

Maar het kan ook dat je deze anonimiteit juist prettig vindt:

  • Het zorgt voor rust en je kunt je volledig op jouw eigen herstel richten.
  • Sommige donoren vinden het een fijn idee dat de ontvanger zich niet verplicht voelt om hen te bedanken.
  • Ook vinden sommige donoren het prettig dat het transplantatiecentrum kiest wie de beste match is. Zij vinden een goede medische match dan het belangrijkste.

anoniem berichtje van en voor de ontvanger

Na de donatie kun je een boodschap achterlaten voor de ontvanger. Het transplantatiecentrum zorgt ervoor dat de ontvanger de boodschap krijgt.

Je bericht moet anoniem zijn. Uit jouw bericht mag niet blijken wie je bent of hoe de ontvanger jou kan bereiken. Het is ook mogelijk dat jij een bedankbrief krijgt van de ontvanger. Die brief is ook anoniem. In de brief staat niet wie jouw nier heeft gekregen.

Een nier afstaan aan iemand die je kent via sociale media

Wil je wel doneren, maar niet anoniem? Kijk dan eens op sociale media. Op Facebook, Instagram, LinkedIn en andere sociale media staan regelmatig oproepjes van mensen die een nier nodig hebben. Je kunt daarop reageren. Ook kun je zelf een oproep plaatsen. Dit heet: gericht altruïstische donatie. Soms wordt dit ook een ‘Facebook-donor’ genoemd.

Het transplantatiecentrum verwacht wel dat jullie eerst kennismaken. De onbekende patiënt wordt op die manier toch een bekende van je. Soms is dit ook nodig, omdat je bij je aanmelding gegevens van de ontvanger moet doorgeven.

Het kan zijn dat je liever eerst meer informatie wilt voordat je kennismaakt met de ontvanger. Dat is begrijpelijk. Daarvoor zijn verschillende opties:

  • Je mag altijd contact opnemen een transplantatiecentrum om vragen te stellen.
  • Ook op deze website en die van Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS) vind je veel informatie. 
  • Je kunt je ook alvast aanmelden. Dan krijg je eerst een gesprek met de coördinator nierdonatie bij leven. Dit gesprek is bedoeld om je te informeren en te kijken of donatie voor jou mogelijk is. Je huisarts kan hiervoor soms al een eerste onderzoek doen.

Wat je ook kiest: het is belangrijk om open en eerlijk te zijn tegen de ontvanger. Zo voorkom je dat iemand valse hoop krijgt.

Cross-over nierdonatie

Doneer je een nier aan een bekende van je, of gericht anoniem (via social media)? Dan kun je ook meedoen aan het landelijke cross-over programma. De nefroloog bespreekt de optie met jou als je geen match bent met de ontvanger. Maar je kunt je als koppel ook aanmelden als jullie wél een match zijn. Met jouw nier help je dan meerdere patiënten.

Bij cross-over nierdonatie wordt een ander koppel gezocht dat (ook) geen goede match heeft. Via een ruil is soms wel transplantatie mogelijk. De donoren staan dan een nier af aan de ontvanger van het andere koppel.

cross-over nierdonatie
cross-over nierdonatie

Reacties uit je omgeving

Een nier doneren aan iemand die je (nog) niet kent, is een persoonlijke keuze. Maar voor je partner, familie en vrienden heeft jouw keuze ook gevolgen. Je gaat gezond een medische procedure in. Dat is niet helemaal zonder risico. 

Het kan zijn dat je veel bewondering krijgt voor je keuze om een nier af te staan. Het kan ook zijn dat je onbegrip ervaart. Zet je dan toch door? Praat erover met je naasten. Dat kan ook samen met een medisch maatschappelijk werker van het transplantatiecentrum.

Emoties rondom nierdonatie

Een nierdonatie kan veel emoties losmaken. Je krijgt niet alleen te maken met lichamelijke, maar misschien ook met emotionele gevolgen. Wat kun je verwachten en hoe ga je hiermee om?

Lees meer
Leanne

Leanne doneerde haar nier anoniem

Als een rode draad loopt het onderwerp nieren door het leven van Leanne. In elke fase van haar leven is er tot nu toe wel een naaste geweest die kampt met nierproblemen. Het voelt voor Leanne dan ook als een kleine stap om haar nier anoniem te doneren.

Lees het verhaal van Leanne