Selecteer de tekst die je wilt vertalen en kies 'Vertalen'. Kies vervolgens de gewenste taal. Je kunt de vertaalde tekst beluisteren of lezen.
Een nierdonatie is een ingrijpende gebeurtenis. Niet alleen lichamelijk, maar ook mentaal. Hoe ga je daarmee om? En hoe gaat het tussen jou en de ontvanger van de nier? Het helpt om hier van tevoren bij stil te staan.
Bij een nierdonatie krijg je misschien te maken met bepaalde emoties. Dat is heel normaal. Denk bijvoorbeeld aan:
Ga je een nier doneren? Dan kun je twijfelen of je de juiste keuze maakt. Of misschien maak je je zorgen over de operatie, je herstel of je gezondheid op de lange termijn. Ook kun je verwachtingen hebben over hoe het proces zal verlopen, voor jezelf en voor anderen.
Het kan helpen om deze gedachten en gevoelens te bespreken met een medisch maatschappelijk werker van het transplantatiecentrum. Dit is een vast onderdeel van het traject en helpt je om een weloverwogen beslissing te nemen.
Na de donatie voelen veel mensen opluchting, trots of voldoening. Maar je kunt ook teleurgesteld zijn als de nierdonatie niet uitpakt zoals je had gehoopt. Bij jezelf of bij de ontvanger.
Verder kan het herstel invloed hebben op je energie en stemming. Soms loopt het herstel anders dan verwacht, of roept de donatie achteraf nieuwe vragen of gevoelens op. Dan kan het ook gebeuren dat je moeite hebt met de invloed hiervan op anderen. Bijvoorbeeld je gezin of collega’s. Misschien voel je je daar schuldig over. Het helpt om deze gevoelens te delen met je naasten. Zij ervaren dit misschien heel anders.
Ook als de donatie al langere tijd geleden is, kun je merken dat bepaalde emoties terugkomen. Bijvoorbeeld bij controles, veranderingen in je eigen gezondheid of door wat er gebeurt bij de ontvanger. Dit is normaal.
Je kunt ook na de donatie terecht bij een medisch maatschappelijk werker als je behoefte hebt om hierover te praten.
Na de donatie kun je het gevoel krijgen dat je opeens in een rustige periode terechtkomt. De periode vóór de donatie is vaak intensief: er vinden onderzoeken plaats, er is spanning over de geschiktheid en de aandacht is groot. En tijdens de donatie staat de donor centraal.
Na de operatie verschuift de aandacht vooral naar de getransplanteerde nier en het herstel van de ontvanger. Sommige donoren geven aan dat dit voor hen voelt alsof de focus ineens volledig op de nier ligt, terwijl zij zelf nog herstellen en vragen kunnen hebben.
In het transplantatiecentrum proberen zorgverleners hiermee rekening te houden. Maar ervaar je dit toch? Bespreek het dan in het ziekenhuis.
Een nierdonatie kan iets veranderen tussen jou en de ontvanger van jouw nier. Na de transplantatie verandert er iets in de onderlinge band. Jij geeft de patiënt iets heel bijzonders. Meestal leidt dit niet tot problemen.
Ken je de ontvanger van jouw nier al langere tijd? De meeste transplantatie-paren vinden een nieuw evenwicht in hun relatie. Sommige donoren en ontvangers geven zelfs aan dat zij een nog hechtere band hebben met elkaar. Zij hebben na de donatie bijvoorbeeld meer contact. Ze voelen zich meer betrokken bij elkaar en hebben betere gesprekken.
Doneer je een nier aan iemand die je (nog) niet kent, bijvoorbeeld via social media? Dan is het goed om van tevoren verwachtingen met elkaar te bespreken. Willen jullie na de operatie contact houden of liever helemaal niet? Je kunt het stappenplan hieronder gebruiken om een gesprek hierover voor te bereiden.
Doneer je een nier aan iemand die je nog niet kent? Dan noemen we je een gerichte altruïst. Dit stappenplan ondersteunt jou in dit traject.
Je praat van te voren met een medisch maatschappelijk werker over jouw verwachtingen.
Waarschijnlijk verwacht je dat jouw ontvanger dankbaar is voor de nier die je geeft. Dat is je ontvanger natuurlijk ook. Maar heb je verwachtingen over de manier waarop de ontvanger zijn of haar dankbaarheid laat zien? Misschien verwacht je een extra groot verjaardagscadeau. Na de transplantatie gedraagt de ontvanger zich misschien anders dan je had verwacht of hoopt. Dat kan tot spanningen leiden.
Verwachtingen over dankbaarheid kunnen heel verschillend zijn. Het is aan te raden om deze zoveel mogelijk los te laten.
Andersom kan het ook gebeuren dat de ontvanger heel graag dankbaarheid wil tonen. Vind je dat ongemakkelijk? Probeer de dankbaarheid niet weg te wuiven. Het is fijn voor jullie allebei als je de dankbaarheid accepteert. Dat kan al met een eenvoudige opmerking, zoals: ‘Ik vind het ook fijn dat ik het heb kunnen doen. En ik geniet van het feit dat het zo goed gaat met jou.’ Dan blijft de ontvanger niet zitten met gevoelens van dankbaarheid.
Misschien vind je dat de ontvanger zuinig moet zijn op jouw nier. En dat hij of zij bijvoorbeeld niet mag roken of drinken. Je blijft de nier dan zien als iets wat van jou is, en waar de ontvanger goed op moet passen. Ook in gezinnen waar een ouder een nier aan een puberkind heeft gegeven, kunnen dit soort spanningen ontstaan.
Dit zijn lastige situaties.
De medisch maatschappelijk werker helpt je en jouw ontvanger deze verwachtingen naar elkaar uit te spreken. Je kunt dat als donor mee laten wegen in jouw beslissing om wel of niet te doneren.
Het is belangrijk te beseffen dat de nier na donatie niet meer van jou is. De ontvanger is er nu verantwoordelijk voor. Maar je bent misschien ook ouder, partner of vriend. Vanuit die rol mag je alles zeggen. Je kunt dan bijvoorbeeld iets zeggen als:
‘ik zeg dit niet omdat ik je de nier gegeven heb. Die is van jou. Daar mag je mee doen wat je wilt. Maar ik zeg dit omdat ik je moeder/oom/vriend ben en ik vind dat je onverstandig bezig bent.’
Na de transplantatie ga je op zoek naar een nieuwe manier om met elkaar om te gaan. Dat kost tijd. Probeer er een gewoon gespreksonderwerp van te maken. Zowel voor als na de transplantatie. Honderden transplantatieparen zijn jou voorgegaan. De meeste mensen zijn er prima uitgekomen.
Ook tijdens de controle-afspraken wordt gevraagd hoe het contact met de ontvanger nu is. Je mag altijd om extra ondersteuning vragen. Je kunt hiervoor terecht bij de medisch maatschappelijk werker van het transplantatiecentrum.
Nierdonatie roept veel gevoelens op. Niet alleen bij jou, maar ook bij je naasten. Mogelijk vinden jouw naasten het fantastisch dat je een nier wilt afstaan, en staan ze helemaal achter jou.
Maar het kan ook dat de mensen in je naaste omgeving er moeite mee hebben. Bijvoorbeeld omdat ze een minder sterke band hebben met de ontvanger. Of omdat ze zich zorgen maken om jouw gezondheid. Het kan ook voorkomen dat jouw werkgever niet achter je nierdonatie staat. Dat is een lastige situatie die ook veel emoties kan oproepen.
Vooral mensen die (gericht) anoniem doneren of via social media, stuiten nogal eens op onbegrip. Hoewel je natuurlijk zelf beslist, is het toch prettig als je steun van jouw naasten en werkgever krijgt. Je hebt die steun hard nodig als je aan het herstellen bent van de operatie.
Daarom is het aan te raden om jouw naasten en werkgever vanaf het begin te vertellen dat je overweegt om een nier te doneren. Op die manier betrek je ze bij jouw besluit. Mogelijk levert dit meer begrip op.
Ook kun je samen:
Zo weten zij beter waar ze aan toe zijn.
Wijs je werkgever op de regelingen die er zijn voor werkgevers.
Via onze community kun je in contact komen met andere nierdonoren. Zij kunnen hun ervaringen met jou (en je naasten) delen. Ook kun je blogs lezen van nierdonoren of een vraag stellen in een gespreksgroep. Bijvoorbeeld over hoe anderen omgingen met bepaalde emoties.
Naar de communityDit artikel is gemaakt met hulp van:
medisch deskundigen uit de Landelijke Werkgroep Levende Nierdonatie (LWLN)
