Dieet bij chronische nierschade

Bij beginnende nierschade is het belangrijk om gezond te eten. Dit hoeft nog geen streng dieet te zijn. Het is vooral belangrijk om minder zout, minder verzadigd vet en minder rood en bewerkt vlees (minder dierlijk eiwit) te eten.

• Te veel zout kan nierschade erger maken. Eet niet meer dan 6 gram zout per dag. Dit advies geldt voor alle Nederlanders. De meeste mensen eten meer zout. Het kan dus even wennen zijn als je op het zout in de voeding gaat letten.
• Mensen met nierschade hebben vaak ook hoge bloeddruk en een hoog cholesterol (vetgehalte in het bloed). Dit vergroot de kans op hart- en vaatziekten. Als er veel verzadigd vet in de voeding zit, wordt het risico nog groter. Het is beter om weinig verzadigd vet te eten, en juist meer onverzadigd vet.
• Veel nierpatiënten met een hoge bloeddruk krijgen daar medicijnen voor. Deze medicijnen werken minder goed als je te veel zout eet.
• Eiwit kan plantaardig of dierlijk zijn. In vlees zit dierlijk eiwit. Plantaardig eiwit zit bijvoorbeeld in peulvruchten en ongezouten noten. Voor je gezondheid in het algemeen is meer plantaardig eiwit en minder dierlijk eiwit beter.
• Ook gaan je nieren minder snel achteruit als je minder rood vlees (vlees van zoogdieren zoals rund- en varkensvlees) en minder bewerkt vlees eet (bijvoorbeeld vleeswaren (ham, salami, spek), worst, schnitzel, knakworst, en verpakte hamburgers).

Bij ernstige nierschade heb je wel een speciaal dieet nodig. Meestal is dat als je nieren minder dan 30% werken. Je krijgt een persoonlijk dieetadvies, om medische redenen. 

De arts en diëtist geven aan wanneer het nodig is om met het dieet te starten. Dit verschilt per persoon. Welk dieet je krijgt en wanneer je start, hangt onder meer af van:

• hoe ernstig de nierschade is
• verdere behandeling
• afvalstoffen in je bloed
• hoeveelheid kalium en fosfaat in je bloed

Door de nierschade zijn de nieren steeds minder goed in staat om afvalstoffen af te voeren via de urine. Ook kun je te veel kalium en fosfaat in je bloed hebben. Deze laboratoriumwaarden vormen de basis voor het dieetadvies. 

Soms andere adviezen bij nierziekte

Bij bepaalde nierziekten gelden andere adviezen. Voor mensen met het nefrotisch syndroom geldt bijvoorbeeld een maximum van 5 gram zout per dag in plaats van 6. Mensen met cystenieren krijgen het advies om meer te  drinken.

De afwijkende adviezen vind je bij de informatie over de nierziekte op deze website.

Beschadigde nieren kunnen het bloed niet goed schoon houden. En de balans van vocht en zouten (zoals kalium en fosfaat) kan verstoord raken. Je kunt hier klachten van krijgen. Een dieet helpt om de klachten zoveel mogelijk te voorkomen. Soms helpt een dieet ook om verdere schade aan de nieren te voorkomen.

Bij het dieet krijg je begeleiding van een diëtist. Die helpt je om jouw voeding aan te passen en dit ook vol te houden. De diëtist kan je ook helpen bij klachten als minder eetlust en verstopping. Van de arts krijg je een verwijzing naar de diëtist.

Door het dieetadvies op te volgen, werk je zelf actief mee aan jouw behandeling. Daarnaast kun je nog meer doen om verdere nierschade te voorkomen.

• beweeg voldoende
  Door te bewegen gaat de bloeddruk omlaag. Dit is gunstig voor de nieren. Ook heb je minder risico op hart- en vaatziekten. Dat is extra belangrijk als je chronische nierschade hebt, want chronische nierschade vergroot het risico op hart- en vaatziekten juist.
• zorg voor een gezond lichaamsgewicht
  Door overgewicht heb je meer risico op hoge bloeddruk en diabetes. Daardoor kan de nierschade verergeren. Ondergewicht is ook niet goed: je weerstand vermindert dan. Zorg voor een gezond gewicht.
• rook niet
  De nierfunctie gaat sneller achteruitgaat bij mensen die roken. Dit komt doordat de bloedvaten in en naar de nieren beschadigd raken door roken. En doordat de bloeddruk omhoog gaat. Door roken stijgt ook het risico op hart- en vaatziekten.