Dag shunt, dag levenslijn

Ik weet het nog goed: de dag dat de shunt werd aangelegd. Ik was pas 8 jaar. Een chirurg maakte een verbinding tussen een slagader en ader in mijn linkerarm: de shunt.

Gezonde mensen hebben deze verbinding niet. Het plaatsen ervan was pure noodzaak, een shunt is geen modeaccessoire: mijn lichaam had hulp nodig om te blijven functioneren.

Het duurde even voor ik eraan gewend raakte, aan die vreemde bobbelige plek op mijn arm. Het werd een vast onderdeel van mijn lijf, mijn routine en mijn leven. 

Maar op een dag verdween de directe noodzaak. Na een succesvolle operatie hoefde ik niet meer te dialyseren. ‘We kunnen de shunt verwijderen,’ zo werd mij in het ziekenhuis verteld.

De mededeling kwam onverwacht. Mijn nefroloog overviel me ermee. Zij zei het alsof het niets was. Alsof zij een simpele pleister van mijn huid wilde trekken. Maar voor mij voelde het zoveel groter. Het was afscheid nemen van een periode waarin ik heb gevochten, gehuild en gehoopt. Het ging om meer dan simpelweg de shunt weghalend uit mijn lichaam.  

De nefroloog zei: ‘Je bent nu de 30 gepasseerd. Dat maakt verschil. Je shunt gaat al een lange tijd mee, wordt niet meer voor dialyses gebruikt en zou nu hart- en andere gezondheidsproblemen kunnen veroorzaken. Het verwijderen van de shunt kan dit tegengaan.’ 

Voordat de shunt werd weggehaald, maakte ik foto’s. Van de shunt, van mijn arm en van dat kronkelende bloedvat dat ooit mijn reddingsboei was. Ik wilde deze herinnering bewaren. Omdat ik wist: dit afscheid is niet zomaar iets. Het is niet alleen medisch, het is ook persoonlijk. Emotioneel.

En eerlijk? Ik was ook bang. Bang dat het mis zou gaan met mijn donornier en dat ik dan opnieuw zou moeten dialyseren: zonder shunt zou dat niet gaan. Mijn shunt voelde voor mij als een vangnet dat ik eigenlijk niet wilde en kon missen.

Ik bedacht ook dat mijn lichaam wellicht afhankelijk was geworden van deze ‘levenslijn’. Zou het bij verlies ervan goed blijven functioneren? Mijn gezondheid voelde stabiel, wat als het weghalen van de shunt die stabiliteit zou verstoren?

Gelukkig kon ik met de vaatchirurg over mijn angsten praten. Ze zei: ‘Je shunt wordt al een tijdje niet meer gebruikt, maar eist nog altijd aandacht van je lichaam. Het verwijderen geeft ruimte voor herstel.’ Zij begreep het. Ze gaf mij vertrouwen. En we besloten samen: het is tijd. Dus werd ik geopereerd. 

De ingreep was klein. Een sneetje, een paar hechtingen. Daarna kreeg ik helaas bijna alle complicaties die je maar kunt krijgen: zenuwpijn en weken van revalidatie. Ik ben en blijf een Nederlander: als iets gratis is dan pak je het mee, toch?

Maar na een tijdje begon mijn lichaam langzaamaan positiever te reageren op de verandering. Mijn bloeddruk is stabieler. Ik mocht stoppen met een aantal medicijnen. Sporten gaat beter. Geen torenhoge hartslag meer. Geen pijn meer in mijn arm. Alsof mijn lichaam een zucht van verlichting slaakte.

Regelmatig gaat mijn hand naar de plek waar de shunt ooit zat. De huid is nu glad. De littekens zijn klein. Maar ik weet wat daar gezeten heeft. En waarom. Een herinnering die ik voor altijd bij mij draag. Een verhaal van overleven, hoop en volhouden.

De shunt was geen vriend, geen vijand. Het was een hulpmiddel. Een fase, een hoofdstuk. En dat hoofdstuk is nu afgesloten. Niet zonder twijfel. Niet zonder pijn. Maar wel met trots.