Tekort aan donors met een niet-westerse achtergrond

Om de kansenongelijkheid aan te pakken, slaan Stichting Sanquin Bloedvoorziening, Stichting Matchis en de Nederlandse Transplantatie Stichting met de campagne ‘Donor van ons’ de handen ineen. Dat doen ze in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Het doel van de campagne is het bewustzijn bij Nederlanders van niet-westerse afkomst te vergroten over het belang van afkomst bij matching en de gevolgen van hun ondervertegenwoordiging in donorbestanden.

Praktijkervaringen uit de zorg en wetenschappelijke studies wijzen al jaren dezelfde kant op: Nederlanders met een niet-westerse achtergrond zijn sterk ondervertegenwoordigd als donor. Dat creëert een mismatch tussen vraag en aanbod, met directe gevolgen voor behandeling en herstel. Bepaalde genetische varianten komen bij sommige groepen vaker voor dan bij andere. Het gaat daarbij om variatie in genetische achtergrond, die samenhangt met migratiegeschiedenis, familie-afkomst en omgevingsfactoren. Als donors met dezelfde afkomst ontbreken, moet een patiënt langer wachten of ontvangt een minder ideale transfusie of transplantatie, met risico op meer complicaties en extra medicatie. 

Bovendien groeit de groep Nederlanders met een migratieachtergrond. Als het donoraanbod niet meebeweegt, wordt het risico op groeiende gezondheidsverschillen groter. Diversiteit in het donorbestand is daarmee belangrijk voor de kansengelijkheid van patiënten. Uit onderzoek onder Marokkaanse en Surinaamse Nederlanders, twee van de grootste niet-westerse groepen in Nederland, blijkt dat zij bereid zijn te doneren bij meer kennis en bewustwording over donatie bij leven, de tekorten en het belang van matchen.

‘We zien dat sommige gemeenschappen in Nederland onevenredig hard worden geraakt door nierschade, terwijl het gesprek over donatie daar minder vanzelfsprekend is,’ zegt directeur Tom Oostrom van de Nierstichting. ‘Met goede informatie voor iedereen en ruimte voor vragen willen we bijdragen aan bewustwording en vertrouwen. Donatie bij leven is een persoonlijke keuze, maar kan voor nierpatiënten het verschil betekenen en is van onschatbare waarde.’