Nederlands initiatief moet vrijheid teruggeven aan dialysepatiënten

In Nederland zijn zo’n 5.000 patiënten afhankelijk van hemodialyse. Doordat hemodialyse voor patiënten een tijdrovende en intensieve behandeling is, zijn veel nierpatiënten ernstig beperkt in hun vrijheden. Patiënten moeten immers meerdere keren per week naar een dialysecentrum. Thuishemodialyse is ook mogelijk, maar dan moet je wel ruimte hebben voor een grote dialysemachine. Bovendien vraagt het veel technische aanpassingen aan het huis van de patiënt. Daarnaast zijn de patiënten hiermee nog steeds aan huis gebonden voor de behandeling. Omdat een goede en compacte oplossing voor dialyse buiten het ziekenhuis ontbrak, nam de Nierstichting het initiatief om de Neokidney te ontwikkelen; een draagbare hemodialysemachine voor thuis en op reis, ter grootte van een handbagage-rolkoffer.  

Om ervoor te zorgen dat de Neokidney ook daadwerkelijk de patiënt bereikt, richtte de Nierstichting speciaal voor deze innovatie een maatschappelijke onderneming op. Tom Oostrom, directeur van de Nierstichting: ’Wij werven niet alleen fondsen; we zijn enorm gedreven om verbeteringen voor nierpatiënten voor elkaar te krijgen. In de huidige dialysemarkt is de afgelopen decennia weinig geïnnoveerd, terwijl er technologie beschikbaar is om een compact en draagbaar dialyseapparaat te ontwikkelen. Toen besloten wij: als niemand het doet, doen wij het.' Vervolgens is internationaal gezocht naar partners met de juiste kennis van zaken. Samen met deze partners werd het bedrijf Nextkidney opgericht. Vanuit dit bedrijf wordt de Neokidney internationaal op de markt gebracht. 

Internist-nefroloog Karin Gerritsen van het UMC Utrecht leidt het Europese onderzoek en is positief: ‘Wij zijn vanaf het begin nauw betrokken bij de ontwikkeling van dit apparaat. Meer vrijheid om te gaan en staan waar je wilt betekent enorm veel voor patiënten. De veiligheidsstudies en eerste testen in Frankrijk waren positief. En nu zijn de testen in Utrecht gestart. In de huidige studie behandelen we ongeveer vijftig patiënten voor langere tijd en gebruiken zij het apparaat ook thuis’.  

Directeur en mede-oprichter van Nextkidney, John Stooker, is ook vanaf het begin betrokken bij de ontwikkeling: ‘Vanaf 2014 hebben onze teams gewerkt aan een ontwerp van een portable hemodialyse machine die een patiënt in staat moet stellen om waar dan ook, op elk moment van de dag, zonder enige afhankelijkheid van infrastructuur, zijn of haar dialyse te ontvangen. Een apparaat dat een behandeling biedt die zich laat inpassen in het levensritme van de patiënt, in plaats van andersom. We zijn nu zover dat we in Nederland samen met het team van het UMC Utrecht met patiënten de veiligheid en effectiviteit van de Neokidney testen. We zijn er nog niet. De komende tijd zetten we alles op alles om de patiëntentesten in Nederland, België en Frankrijk en de CE-goedkeuring in Europa te realiseren, om nog investeerders te binden en zo snel mogelijk te starten met de introductie van de Neokidney bij Nederlandse patiënten.’ 

Verzekeraars zijn cruciaal bij het beschikbaar krijgen van een innovatie in het zorgsysteem. Als zij een nieuwe behandeling niet accepteren en vergoeden, komt die er niet. De Nierstichting is blij dat drie grote verzekeraars vanaf het begin dit initiatief steunen: CZ, Menzis en Zilveren Kruis. Zij betalen niet alleen mee, ze denken ook mee over de zorg die straks bij de introductie van de Neokidney nodig is en hoe deze dan vergoed wordt.  

Joep de Groot, voorzitter bestuursteam CZ, laat mede namens de zorgverzekeraars Menzis en Zilveren Kruis weten: 'Niemand zit erop te wachten om steeds voor dialyse naar het ziekenhuis te moeten gaan. Met de Neokidney kan dit straks ook thuis. Wij vinden het belangrijk dat mensen vooruit kunnen en dingen kunnen doen die het leven mooi maken. Om die reden is de Neokidney een prachtige ontwikkeling en wij willen deze beweging graag steunen.' 

De Nederlandse internist Willem Kolff ontwikkelde het hemodialyseapparaat tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1945 voerde hij de eerste succesvolle dialyse uit bij een vrouw met acuut nierfalen. Al in de jaren ’70 ontwikkelde Kolff een prototype van een draagbare kunstnier. Dat het Kolff niet is gelukt om fabrikanten te vinden voor zijn draagbare kunstnier, noemde hij een nagel aan zijn doodskist. Voor de Nierstichting was dit de inspiratiebron om te starten met de ontwikkeling van de Neokidney.