Neokidney

De Neokidney is een draagbaar apparaat voor hemodialyse thuis en op reis, ter grootte van een handbagage koffer. De Neokidney moet een patiënt in staat stellen om waar dan ook, op elk moment van de dag, zonder waterzuiveringsinstallatie of krachtstroom, zijn of haar dialyse te nemen. Een apparaat dat een behandeling biedt die zich laat inpassen in het levensritme van de patiënt, in plaats van andersom. En dat geeft vrijheid. Vrijheid en flexibiliteit om te gaan en staan waar je wilt. Dat betekent enorm veel voor nierpatiënten, zo vertellen ze ons. 

Dialyse in een centrum of ziekenhuis is intensief en tijdrovend; vaak is dat driemaal per week vier uur lang dialyseren, soms ver van waar je woont. Thuishemodialyse geeft meer flexibiliteit qua tijdstip, frequentie en duur, maar het vraagt nu nogal wat aanpassingen aan je huis. Bovendien nemen de huidige thuishemodialysemachines veel ruimte in beslag en maken ze veel geluid, wat met name bij nachtelijke dialyse een probleem kan zijn.   

De Neokidney is geschikt voor korte frequente hemodialyse: 5-6 x per week, 2-3 uur. Vanaf 2027 ook ‘om de dag’ dialyse, oftewel 3,5 behandelingen per week. 

De draagbare kunstnier, de Neokidney, wordt nu (januari 2026) getest in het UMC Utrecht en 2 andere ziekenhuizen in België en Frankrijk. De eerste veiligheidsstudies bij mensen in Frankrijk waren positief. In de Utrechtse studie krijgen ongeveer vijftig patiënten behandeling met de Neokidney, in het ziekenhuis en ook thuis. Als de Neokidney veilig en effectief blijkt te zijn wordt een CE-keurmerk aangevraagd, waarna het in Europa gebruikt mag worden. Voor de introductie in de reguliere dialysezorg zal een apart traject nodig zijn. Naar verwachting zal de kunstnier op zijn vroegst in de loop van 2027 daadwerkelijk beschikbaar zijn voor nierpatiënten in Nederland. Lees het persbericht over de trials.  

De veiligheidsstudies en eerste testen in 2024 in Frankrijk waren positief. Deze mensen kregen een aantal dialysebehandelingen met de Neokidney in het ziekenhuis. In het onderzoek, gecoördineerd door het UMC Utrecht, gaan ongeveer vijftig patiënten de Neokidney langduriger gebruiken, in 3 verschillende ziekenhuizen en thuis. De trials geven meer zicht op de effectiviteit van dialyseren met de Neokidney en gebruiksvriendelijkheid. De resultaten gaat Nextkidney goed analyseren. Zonder deze testen kan geen CE-keurmerk worden aangevraagd en dat is nodig voor toelating tot de Europese markt.

Meer informatie over de opzet van de trials is te vinden op: https://onderzoekmetmensen.nl/en/trial/58018

De Neokidney kan voor veel patiënten die zijn aangewezen op hemodialyse een oplossing worden, maar nooit voor alle. Welke dialysevorm een patiënt kiest blijft maatwerk, in overleg met de nefroloog. Patiënten die hun woning al volledig hebben aangepast op thuisdialyse en tevreden zijn met de resultaten hoeven niet over te stappen. Voor hen kan de Neokidney een waardevolle aanvulling zijn, bijvoorbeeld tijdelijk op reis. Die flexibiliteit geeft ook vrijheid. Zeker voor nieuwe patiënten kan de Neokidney de structurele oplossing worden.   

De Nierstichting nam in 2014 het initiatief om de Neokidney te ontwikkelen. Dat was nodig omdat er geen goede en compacte oplossing bestaat voor dialyse buiten het ziekenhuis. De Nierstichting is sinds de conceptfase betrokken bij de ontwikkeling. Om ervoor te zorgen dat de Neokidney ook daadwerkelijk de patiënt bereikt, richtte de Nierstichting speciaal voor deze innovatie een maatschappelijke onderneming op en zocht internationaal naar partners met de juiste kennis van zaken. Dit werden het Zwitserse Debiotech en het Singaporese Dialyss. Uit deze samenwerking is het bedrijf Nextkidney voortgekomen. Dit bedrijf is opdrachtgever van het nu lopend klinisch onderzoek en brengt de Neokidney internationaal op de markt. De Nierstichting blijft vanaf nu op afstand betrokken en richt zich vooral op de aansluiting met het Nederlandse zorgveld. 

De Nierstichting nam het initiatief voor deze ontwikkeling omdat er weinig vooruitgang is geboekt sinds de uitvinding van de dialyse in de jaren ’40 door de Nederlander Willem Kolff en de opening van de eerste dialyseklinieken in de jaren ’60. De huidige dialysemarkt is vooral gericht op de ontwikkeling van dialyse in het ziekenhuis en biedt te weinig goede oplossingen voor dialyse buiten het ziekenhuis wat patiënten veel meer vrijheid geeft (en in sommige gevallen betere uitkomsten). Omdat bestaande dialyseproducenten gene interesse hadden om te investeren in deze technologie hebben we het zelf gedaan.

Om de kunstnier te ontwikkelen was een aparte stichting en onderneming nodig. Deze is destijds opgericht door de Nierstichting en de zorgverzekeraars CZ, Zilveren Kruis en Menzis die we hebben gevraagd te participeren in het project. De Nierstichting en zorgverzekeraars hebben samen het startkapitaal bijeengebracht waarna het gelukt is   een aantal particuliere investeerders te vinden. Sinds alle activiteiten zijn ondergebracht bij het bedrijf Nextkidney zijn er meerdere internationale investeerders aan boord gekomen van Nextkidney. De komende tijd zet Nextkidney alles op alles om de patiëntentesten in Nederland, België en Frankrijk en de CE-goedkeuring in Europa te realiseren, om nog investeerders te binden en zo snel mogelijk te starten met de introductie van de Neokidney bij Nederlandse patiënten.

Op de website van de Nierstichting vind je achtergrondinformatie en het laatste nieuws over de stand van zaken. Voorlopig is de start van dit Utrechtse onderzoek het laatste nieuws. Na introductie in de reguliere zorg – op zijn vroegst in de loop van 2027 - kun je voor informatie over behandeling met de Neokidney terecht bij je nefroloog en bij Nextkidney.    

Nee, dat kan helaas nog niet zolang de Neokidney nog in de onderzoeksfase zit. De werking wordt nu in drie landen bij een klein aantal nierpatiënten getest. We hopen dat die onderzoeken en de registratie voor markttoelating eind 2027 afgerond zijn, zodat meer mensen er mee behandeld kunnen worden. Voor patiënten die al dialyseren is er een mogelijkheid om deel te nemen aan de trial als zij voldoen aan de (strenge) medische eisen. Uw nefroloog kan u hierover adviseren.  

Het is op dit moment niet precies te zeggen wanneer de Neokidney in de reguliere zorg wordt geïntroduceerd. Naar verwachting zal het op zijn vroegst in de loop van 2027 zijn. Het onderzoek dat nu loopt in het UMC Utrecht moet eerst zijn afgerond met goede resultaten. Daarna kan Nextkidney een CE-keurmerk aanvragen. Het CE-keurmerk is een wettelijk verplichte aanduiding op bepaalde producten die aangeeft dat deze voldoen aan de Europese eisen voor veiligheid, gezondheid en milieubescherming. Ook moeten er afspraken komen met zorgverzekeraars over vergoeding vanuit de basisverzekering. Gelukkig zijn drie grote zorgverzekeraars betrokken om dit te bespoedigen. 

Deelname aan de klinische trial in het UMC Utrecht is nog steeds mogelijk voor stabiele patiënten die 18 jaar of ouder zijn, over een goede vaattoegang beschikken (shunt of centraal veneuze lijn) en die bereid zijn om vaker dan 4x per week, 2 uur te dialyseren. Daarnaast zijn er ook enkele redenen waarom mensen niet kunnen deelnemen, zoals een laag gewicht (<50 kg) of hoog gewicht (>110 kg), ook mensen met enkele specifieke aandoeningen zoals COPD, leverziekten en ongecontroleerde hoge bloeddruk kunnen niet meedoen. Overleg met uw nefroloog of deelname aan de trial voor u een optie is. Alle onderzoeken vinden plaats in het UMC Utrecht. Uw nefroloog kan u aanmelden bij het UMC Utrecht voor deelname aan de trial, waarna de hoofdonderzoeker met u zal overleggen of deelname mogelijk is of niet.  

Meer informatie over de opzet van de trials is te vinden op: https://onderzoekmetmensen.nl/en/trial/58018

In principe is de dialyse bedoeld voor een 5 of 6x per week, waarbij er 2-3 uur wordt gedialyseerd. Later is ook elke tweede dag 3,5 uur een optie. Dit is vaker (en korter) dan de standaard hemodialysebehandeling in het ziekenhuis (3x per week, 4 uur). Uit onderzoek is gebleken dat deze vorm van dialyseren betere uitkomsten geeft dan standaard hemodialyse, ook al is de duur van de behandeling korter. 

De Neokidney is geschikt voor korte, frequente dialyses (5-6x week, 2-3 uur) binnen – en buiten het ziekenhuis. Echter, voor gebruik buiten het ziekenhuis is het uitermate geschikt omdat er geen speciale stroomvoorziening en waterzuiveringsinstallatie nodig is.  

Ja. De Nierstichting financiert verschillende onderzoeksprojecten naar innovaties voor dialyse nu en in de toekomst. Samen met universiteiten en bedrijven werken we aan volgende stappen naar een complete vervanging van nieren. Na de draagbare kunstnier werken we aan een oplossing om hemodialyse deels in het lichaam te laten plaatsvinden, zodat prikken niet langer nodig is. Ook werken we aan biohybride systemen waarbij met behulp van nier(stam)cellen specifieke functies van de nier kunnen worden ondersteund of overgenomen. In de toekomst hopen we met stamcellen beschadigde nieren te kunnen repareren en/of te vervangen. Deze oplossingen vergen nog veel onderzoek.