Kennisbijeenkomst Radboud 2026

We willen nierziekten in een zo vroeg mogelijk stadium opsporen én genezen. Vóór 2035 willen we 25% van de kinderen met een nierziekte genezen. Krijgt een kind tóch een donornier, dan zorgen wij ervoor dat deze een leven lang meegaat (niet maar 20 jaar of korter). Ook moet de behandeling van een nierziekte kindvriendelijker worden. Weg met die overmaat aan medicijnen en vervelende injecties! 

Door middel van nieuwe technologieën ontstaan steeds meer mogelijkheden om niet goed functionerende genen te herstellen. 

In het laboratorium zijn we in staat geavanceerde organoïd-nieren te kweken voor studies naar de pathofysiologie van verschillende nierziekten. Bijdragen aan het ontrafelen van moleculaire mechanismen van electrolyt- en watertransport stoornissen in de nier geven nieuwe mogelijkheden voor therapeutische toepassing van organoïden voor patiënten. Uiteindelijk de modellen, technieken en analyses kunnen worden gebruikt voor verschillende nierziekten en maken het mogelijk direct humane cellen van de patiënten te gebruiken. 

Deze veelbelovende technieken geven een veel beter beeld van de nierfunctie ten opzichte van de cellijnen die afgelopen decennia zijn bestudeerd.    

De functionaliteit van de nierbuis verandert in mensen die veel zout eten. Bepaalde specialistische delen van de nierbuis veranderen van lengte, wat bijdraagt aan de ontwikkeling van een hoge bloeddruk en hart- en vaatziekte. Wetenschapper Pieter Leermakers onderzoekt hoe de lengte van deze onderdelen van de nierbuis veranderd, en heeft een techniek ontwikkeld om deze op te meten doormiddel van 3D microscopie.

Met deze techniek zijn verschillende onderdelen van de nierbuis in verschillende kleuren microscopisch vastgelegd en tegelijkertijd in beeld gebracht door ze virtueel op te bouwen in een computermodel.

Aandoeningen aan de nierfilter, ook wel de glomerulus genoemd, zijn moeilijk te bestuderen vanwege de complexe opbouw uit verschillende celtypen. Dit maakt het ontwikkelen van nieuwe behandelingen een grote uitdaging. Met behulp van innovatieve organ-on-a-chip technologie brengen wij de complexe structuur van de glomerulus tot leven in het lab. De afgelopen jaren hebben wij een glomerulus-on-a-chip model ontwikkeld, waarin we niercellen uit stamcellen kweken en zelfs de bloedstroom nabootsen. 

Met dit model zetten we belangrijke stappen: we bootsen nierziekten na en testen nieuwe therapieën, een veelbelovende stap richting betere behandelingen.

In het slimme toilet zitten sensoren om verschillende lichaamssignalen te meten op een makkelijke en laagdrempelige manier. Zo kunnen we fysiologische indicatoren als bloeddruk, hydratatiestatus en hartslag langdurig monitoren en individuele veranderingen vinden. Op deze manier kun je aandoeningen en verergering van chronische ziekten vroegtijdig opsporen. Een langdurig hoge bloeddruk kan bijvoorbeeld leiden tot verdere hart- en vaatziekten. Troebelheid van urine kan een eerste indicatie zijn voor verstoringen, zoals een urinewegontsteking. En geleidelijk gewichtsverlies kan onopgemerkt blijven, maar kan wijzen op slechte voeding.

Tot voor kort was het erg lastig om op een goede wijze urine op te vangen van hele kleine kinderen. Kleine kinderen plassen gedurende de dag heel veel kleine beetjes. Dit maakt diagnostiek in de vroege fase van het leven moeilijk. Wij hebben een innovatief urineopvang device ontwikkeld om op een juiste wijze urine op te vangen van hele kleine kinderen. Hierin meten wij electrolyten en biomarkers om een uitspraak te kunnen doen over de nierfunctie bij deze hele kleintjes. De klinische trial verloopt succesvol voor meisjes en wij willen dit ook gaan ontwikkelen voor jongens.