Terug naar het overzicht

Prednisone effects on podocytes - resolving the molecular enigma

Projectcode 19OK005 Projectleider dr. Jitske Jansen Projecttype Kolff Organisatie Radboudumc, Afd. Pathologie Toegekend bedrag € 225 000,00 Startdatum 1-06-2020 Looptijd 36 maanden Status Lopend

Doel

Op korte termijn ontrafelen welke veranderingen er op molecuul niveau plaatsvinden in de podocyt tijdens behandeling van nefrotisch syndroom (NS) met prednison. Op lange termijn het ontwikkelen van betere medicijnen voor NS die podocyten kunnen herstellen en minder bijwerkingen hebben.

Samenvatting

Junior Postdoc Grant

In elke nier zitten ongeveer een miljoen nierfilters. Deze filters zuiveren het bloed; ze laten water en kleine deeltjes, zoals afvalstoffen, door zodat deze in de urine terecht komen. Eiwitten en bloedcellen passen niet door de filters, deze blijven in het bloed. Bij het nefrotisch syndroom (NS) werken de nierfilters (nefronen) niet goed meer. Daardoor komen er veel eiwitten in de urine terecht. Als gevolg van het eiwitverlies houdt het lichaam meer vocht vast waardoor er vochtophopingen (oedeem) ontstaan. Ook ontstaan er andere problemen, zo zijn de nieren niet meer in staat om alle afvalstoffen uit het bloed te filteren waardoor het lichaam ‘vergiftigd’. De oorzaak van NS is vaak onbekend.
De eerste en belangrijkste schade in de nierfilters ontstaat in specifieke cellen van het filter, de zogenaamde podocyten. Deze podocyten vormen een soort ritssluiting en voorkomen in een gezonde situatie dat eiwitten lekken naar de urine. Tijdens NS raken de podocyten beschadigd en gaat de ritssluiting stuk, waardoor er eiwitten gaan lekken. Na verloop van tijd leidt dit tot ernstige schade en de vorming van littekens in het nierfilter. Uiteindelijk zal de patiënt nierfunctie vervangende therapie nodig hebben, zoals dialyse of niertransplantatie. In sommige gevallen is het voldoende om de symptomen van NS te behandelen en herstelt het nierfilter spontaan. In veel gevallen is er voor het herstel afweer onderdrukkende medicatie nodig. Een veelgebruikt medicijn is prednison. Helaas heeft prednison veel bijwerkingen, waaronder hoge bloeddruk, botontkalking, karakterverandering en het ontstaan van suikerziekte. Maar ook klachten zoals acne, gewichtstoename en slapeloosheid.
Prednison onderdrukt niet alleen de afweer, maar heeft ook een direct effect op podocyten waardoor het nierfilter herstelt. In dit onderzoek wordt uitgezocht hoe prednison precies leidt tot herstel van podocyten. Hiervoor kijkt de onderzoeker in een diermodel en nierweefsel van patiënten naar het effect van prednisonbehandeling op de podocyten.

Vraag/Doelstellingen:
1. Ontrafelen welke moleculaire veranderingen er plaatsvinden in beschadigde podocyten na behandeling met prednison in een diermodel.
2. Nagaan of de meest gevonden moleculaire veranderingen ook zichtbaar zijn in podocyten van mensen.
3. Nagaan of de gevonden veranderingen inderdaad belangrijk zijn door het effect van het verwijderen of stimuleren van relevante moleculen op de overleving van de gekweekte podocyten te bestuderen.

Trefwoorden

Soort: identificatie, validatie in modelsystemen, dier, biobank
Onderwerp: nefrotisch syndroom, podocyten, prednison, nierfilters