Kaliumbinders lekker maken met de NierstichtingChallenge

Lekker eten is voor veel nierpatiënten een uitdaging. Want wat voor gezonde mensen een geschikte maaltijd is, is dat voor nierpatiënten soms helemaal niet. Bijvoorbeeld omdat zij dan te veel kalium of fosfaten binnen krijgen. Maar de kaliumbinders die veel dialysepatiënten moeten innemen zijn niet lekker.

Voor de NierstichtingChallenge werden zorgprofessionals uitgedaagd om met concrete ideeën te komen die in het dagelijks leven van patiënten het verschil kunnen maken. Eva Anne Hartman (diëtist nefrologie in het Amsterdam UMC en Diapriva) pakte de handschoen op en diende een projectvoorstel in op het gebied van voeding. Inmiddels is ze ruim een half jaar aan de slag. Tijd voor een update.

Zand lekker maken
‘Alsof je een hap zand neemt’, horen diëtisten geregeld van hun patiënten die kaliumbinders moeten nemen. Eva Anne Hartman: “In de praktijk merken we dat het veel mensen niet lukt de kaliumbinders consequent in te nemen. Wanneer zij vanwege nierproblemen ook nog eens niet al te veel kunnen drinken, is het extra frustrerend zo’n kaliumbinder met water weg te moeten slikken.”
Veel patiënten zoeken dus naar manieren die het innemen van de binders makkelijker kunnen maken. Probleem is dat dit vaak ongezonde recepten zijn: “Een recept voor appeltaart of roomboterkoekjes waarin de medicatie wordt verwerkt, wordt onder patiënten in het hele land gedeeld”, vertelt Eva Anne.

Haar idee: een kookboek met recepten die helpen de inname van kaliumbinders makkelijker te maken. Eva Anne: “We begonnen met het bepalen van de eisen waar onze recepten aan moeten voldoen: de ingrediënten moeten zout- en kaliumarm zijn, makkelijk te bereiden en bovenal: lekker zijn. We verzamelen en ontwikkelen zelf recepten en zijn veel aan het uitproberen.”

Eén liter saus
Het blijkt dat niet alle ingrediënten zich lenen voor de recepten: “Het gaat om een flinke schep poeder die je moet innemen. Mengen door jam of hüttenkäse levert een te massief goedje op. Ook olijfolie, citroensap en jus d’orange blijken niet geschikt. Wanneer we de kaliumbinder door een saus doen, merken we dat één portie saus niet de volledige hoeveelheid kaliumbinder kan opnemen. Daar is wel een liter saus voor nodig!”

Eva Anne werkt in de Challenge samen met een andere diëtist, de chefkok van locatie VUmc en een hobbykok die de recepten eindeloos uitprobeert: “We zijn heel blij met de recepten voor een mueslireep en een marmercake, speciaal voor dit project ontwikkeld door studenten in opleiding tot kok voor zorginstellingen. We kunnen de eigenschappen van het medicijn niet veranderen, maar bij gerechten met een grovere structuur, zoals falafel, heb je minder het gevoel dat je een hap zand neemt.” Eva Anne hoopt dat patiënten uit heel Nederland zich door het kookboek laten inspireren en wil de recepten ook delen via nieren.nl.